Prawo i obowiązki
Kto odśnieża chodnik w Poznaniu? Obowiązki właściciela, kary i zasady solenia
W skrócie
- Chodnik położony bezpośrednio przy granicy nieruchomości odśnieża jej właściciel – w bloku wspólnota, spółdzielnia lub zarządca.
- Wyjątek: chodnik, na którym dopuszczono płatne parkowanie, oraz chodnik, który nie przylega bezpośrednio do posesji.
- Za zaniedbanie grozi grzywna do 1500 zł albo nagana (art. 117 Kodeksu wykroczeń), a za upadek przechodnia – odpowiedzialność cywilna.
- W Poznaniu soli drogowej nie wolno sypać przed odgarnięciem śniegu i nie może ona trafiać na trawniki i pod drzewa.
Kto ma obowiązek odśnieżać chodnik przed domem
Obowiązek wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Właściciel nieruchomości musi uprzątnąć błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z chodnika położonego wzdłuż nieruchomości. Za taki chodnik ustawa uznaje wydzieloną część drogi publicznej dla pieszych, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości.
„Właściciel” w rozumieniu ustawy to nie tylko osoba z aktem notarialnym. Obowiązek obejmuje także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki zarządzające nieruchomością lub mające ją we władaniu. W praktyce:
- dom jednorodzinny – właściciel domu,
- budynek wielorodzinny – wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia, działająca przez zarząd albo zarządcę,
- lokal użytkowy, sklep, biuro – właściciel nieruchomości; najemca tylko wtedy, gdy przejął ten obowiązek w umowie,
- firma na własnej działce – firma jako właściciel lub użytkownik wieczysty.
Kiedy chodnika nie odśnieża właściciel posesji
Ustawa przewiduje dwa ważne wyjątki. Pierwszy jest zapisany wprost: właściciel nie musi sprzątać chodnika, na którym dopuszczono płatny postój lub parkowanie samochodów. W Poznaniu dotyczy to części ulic w Strefie Płatnego Parkowania, gdzie miejsca postojowe wyznaczono na chodniku.
Drugi wynika z definicji: obowiązek dotyczy chodnika położonego bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Jeżeli między ogrodzeniem a chodnikiem leży pas zieleni należący do miasta, chodnik nie przylega do posesji – wtedy odpowiada za niego zarządca drogi, w Poznaniu Zarząd Dróg Miejskich.
Jaka kara grozi za nieodśnieżony chodnik
Zgodnie z art. 117 Kodeksu wykroczeń kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku, nie wykonuje go, podlega karze grzywny do 1500 zł albo nagany. Straż miejska lub policja może nałożyć grzywnę mandatem karnym – co do zasady do 500 zł (art. 96 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Jeżeli sprawca odmówi przyjęcia mandatu, sprawa trafia do sądu.
Poważniejsze od mandatu bywa odszkodowanie. Gdy przechodzień przewróci się na oblodzonym chodniku, może dochodzić od właściciela lub zarządcy nieruchomości odszkodowania i zadośćuczynienia na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Dlatego warto mieć ubezpieczenie OC w życiu prywatnym (dom) lub OC zarządcy nieruchomości (wspólnota) i dokumentować akcje odśnieżania.
Zasady solenia chodników w Poznaniu
Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poznania (uchwała Nr XXXIX/690/VIII/2020 Rady Miasta Poznania z 8 grudnia 2020 r.) zakazuje stosowania soli drogowej przed odgarnięciem śniegu – tak cytuje go Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu w dokumentacji akcji zimowej. Ta sama zasada wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 października 2005 r.: środki chemiczne stosuje się po mechanicznym usunięciu śniegu.
Druga reguła: sól nie może trafiać na trawniki i pod drzewa. Ustawa o ochronie przyrody (art. 82 ust. 2) wymaga stosowania środków chemicznych w sposób najmniej szkodzący zieleni, a za znaczące szkody przewiduje karę aresztu albo grzywny (art. 131 pkt 7). ZDM Poznań zwraca uwagę, że zgarnianie zasolonego błota pod drzewa to jedna z najczęstszych złych praktyk.
Czyli w praktyce: najpierw łopata, potem cienka warstwa soli – i tylko na utwardzoną nawierzchnię. Więcej o dawkach piszemy w artykule Jak solić chodnik bez szkód dla roślin i kostki.
Jak przygotować się do zimy – lista kontrolna
- Sprawdź, który odcinek chodnika przylega do Twojej działki i czy obowiązuje na nim płatne parkowanie.
- Kup zapas soli drogowej przed pierwszymi przymrozkami – przy oblodzeniu sklepy szybko pustoszeją. Ile? Policzysz w artykule Ile soli drogowej kupić na zimę.
- Przygotuj łopatę lub pług ręczny, miotłę i pojemnik z miarką albo siewnik do soli.
- Ustal, kto i kiedy odśnieża – szczególnie wcześnie rano, zanim ruszą piesi.
- Jeśli nie możesz robić tego sam, zleć odśnieżanie firmie. Przepisy na to pozwalają, ale wobec przechodniów i straży miejskiej odpowiadasz dalej Ty – zapisz zakres i czas reakcji w umowie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Stan prawny: październik 2026 r. Aktualną treść regulaminu sprawdzisz w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Poznania.
Najczęstsze pytania
Czy najemca mieszkania musi odśnieżać chodnik?
Nie, chyba że przejął ten obowiązek w umowie najmu. W budynku wielorodzinnym chodnik odśnieża wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia, zwykle przez zarządcę albo firmę.
Ile wynosi mandat za nieodśnieżony chodnik?
Art. 117 Kodeksu wykroczeń przewiduje grzywnę do 1500 zł albo naganę. Mandatem karnym straż miejska lub policja może nałożyć co do zasady do 500 zł.
Czy w Poznaniu można sypać chodnik solą?
Tak, ale dopiero po odgarnięciu śniegu i tak, by sól nie trafiała na trawniki i pod drzewa. Regulamin czystości Poznania zakazuje stosowania soli drogowej przed odgarnięciem śniegu.
Kto odśnieża chodnik, gdy między płotem a chodnikiem jest trawnik?
Jeżeli chodnik nie przylega bezpośrednio do granicy posesji, obowiązek nie spoczywa na właścicielu – odpowiada zarządca drogi, w Poznaniu Zarząd Dróg Miejskich.
Źródła
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ISAP)
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (ISAP)
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (ISAP)
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (ISAP)
- ZDM Poznań – opis przedmiotu zamówienia, zimowe utrzymanie 2021/2022 (powołuje uchwałę Nr XXXIX/690/VIII/2020)
- ZDM Poznań – Szkodliwy wpływ soli drogowej na zieleń przyuliczną